Cùng quy mô, cùng ngành nghề: Vì sao doanh nghiệp Việt kinh doanh hiệu quả hơn doanh nghiệp FDI?

Nhiều doanh nghiệp FDI đầu tư lớn tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp FDI tại Việt Nam đang gặp vấn đề chi phí đầu vào (input costs) tăng cao mà không có giải thích rõ ràng.

Nhưng thật đáng ngạc nhiên: cùng ngành nghề và quy mô, doanh nghiệp Việt Nam lại thường đạt hiệu quả kinh doanh cao hơn.

Nguyên nhân chính nằm ở chi phí đầu vào — nhiều trường hợp nội bộ doanh nghiệp thông đồng với nhà cung cấp, để cả hai bên cùng hưởng lợi.

Vì sao doanh nghiệp FDI tại Việt Nam có chi phí đầu vào cao?

Thông đồng nội bộ – nhà cung cấp

Nhân viên mua hàng hoặc quản lý hợp tác với nhà cung cấp để nâng giá, nhận hoa hồng ngoài hợp đồng.

• Giá mua cao hơn thị trường

• Có khoản hoa hồng ngoài hợp đồng

• Hồ sơ, chứng từ vẫn đầy đủ

Đây là nguyên nhân phổ biến làm tăng chi phí đầu vào tại nhiều doanh nghiệp FDI tại Việt Nam.

Thiếu kiểm soát nội bộ rõ ràng tại Việt Nam

Mặc dù nhiều tập đoàn có hệ thống kiểm soát từ công ty mẹ, nhưng khi vận hành tại Việt Nam:

• việc kiểm tra chéo giữa các phòng ban chưa chặt

• nhiều quy trình chỉ mang tính hình thức

• phụ thuộc vào một số cá nhân nắm thông tin

Vấn đề không nằm ở việc thiếu quy định, mà là quy định không được thực thi đến nơi phát sinh rủi ro.

Rào cản ngôn ngữ và văn hóa

Quản lý nước ngoài thường:

• khó nắm được giá thị trường thực tế

• không kiểm soát trực tiếp nhà cung cấp

• phụ thuộc vào báo cáo nội bộ

Điều này khiến việc phát hiện nâng giá hoặc gian lận trở nên khó khăn hơn.

Hậu quả

Chi phí không chỉ tăng mà còn tăng một cách âm thầm theo thời gian.

• Chi phí sản xuất tăng, lợi nhuận thực tế giảm

• Doanh nghiệp mất lợi thế cạnh tranh so với doanh nghiệp Việt

• Hình thành tiền lệ xấu, dễ dẫn đến thông đồng và gian lận ở các bộ phận khác

Đây là lý do nhiều doanh nghiệp FDI tại Việt Nam dù doanh thu lớn nhưng hiệu quả lại không tương xứng.

Cách kiểm soát chi phí đầu vào tại doanh nghiệp FDI

Để kiểm soát chi phí đầu vào, doanh nghiệp cần bắt đầu từ những việc cơ bản nhưng phải làm thực chất:

• Kiểm tra giá thị trường độc lập, không phụ thuộc hoàn toàn vào báo giá nội bộ

• Phân tách rõ vai trò trong quy trình mua hàng

• So sánh nhiều nhà cung cấp, tránh phụ thuộc lâu dài vào một nguồn

• Thực hiện kiểm tra định kỳ và kiểm tra bất thường

Giải pháp & Vai trò của BigVUN

Nhiều công ty đã bắt đầu xây dựng hệ thống kiểm soát bài bản. Tuy nhiên, khi rủi ro đến từ bên trong, hệ thống nội bộ thường không đủ để phát hiện.

BigVUN mang đến giá trị bổ sung:

• Không bị chi phối bởi nhóm lợi ích nội bộ

• Kiểm tra độc lập chi phí đầu vào

• Phát hiện các dấu hiệu bất thường trong hoạt động mua hàng

• Xây dựng hệ thống kiểm soát minh bạch

Mục tiêu không phải là tìm lỗi, mà là đưa chi phí về đúng giá trị thực.

Kết luận

Nếu chi phí đầu vào của doanh nghiệp bạn đang tăng mà không rõ nguyên nhân, vấn đề có thể không nằm ở thị trường.

Trong bối cảnh chi phí ngày càng khó kiểm soát, minh bạch là yếu tố quyết định hiệu quả vận hành.

BigVUN đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc xây dựng hệ thống quản lý chi phí hiệu quả, rõ ràng và bền vững.